Dzisiaj postanowiłem wyjaśnić, czym są ustawienia na boisku. Ustawienie, zwane również rotacją jest porządkiem zawodników na boisku. Istnieje 6 różnych ustawień. Są one bezpośrednio powiązane ze strefami boiska. W kolejności ustawienia to 1, 6, 5, 4, 3, 2. Poniżej zamieszczam boisko z opisanymi strefami, na które się dzieli:
Czym więc jest ustawienie i jak je rozpoznać? Ustawienie 1, potocznie zwane P1 (po włosku rozgrywający, to Palleggiatore) lub S1 (setter) występuje, gdy w momencie zagrywki rozgrywający znajduje się w strefie 1. Kolejne ustawienie to P6, gdy rozgrywający nominalnie znajduje się w strefie 6 itd. Zmiana ustawienia następuje, gdy drużyna przyjmująca zagrywkę zdobędzie punkt. Zawodnicy zmieniając ustawienie na boisku, zmieniają strefy zgodnie ze wskazówkami zegara.
Jeszcze przed wykonaniem zagrywki, strona ją wykonująca powinna ustawić się na docelowych pozycjach, czyli środkowy na środku siatki, przyjmujący w czwartej strefie, a na przykład atakujący w drugiej strefie (jeśli jest w linii ataku). Zawodnik zagrywający musi znajdować się poza końcową linią boiska. Jeśli chodzi o drużynę przyjmującą, to oni muszą stać zgodnie z ustawieniem, a dopiero gdy zagrywający wykona podrzut piłki do zagrywki, mogą zmieniać pozycje. Zawodnicy na boisku ustawieni są w 2 liniach: ataku (w strefach 2,3,4) oraz obrony (1,6 oraz 5). Poprawność ustawienia, można sprawdzić stosując się do dwóch zasad:
- każdy zawodnik z linii obrony zespołu przyjmującego musi stać dalej od siatki niż zawodnik linii ataku stojący przed nim,
- każdy zawodnik zespołu przyjmującego musi znajdować się na odpowiedniej pozycji zgodnie z ustawieniem startowym.
Przechodząc do szczegółów, nie jest określona odległość między zawodnikami, jednak zawodnik linii ataku musi być minimum o część stopy przed zawodnikiem linii obrony. Analogiczna zasada ma zastosowanie do zawodników będących w tej samej linii, np. na pozycjach 5 oraz 6. Zawodnik w strefie 6 musi być dalej od linii bocznej boiska niż gracz z 5 strefy.
Istnieją dwie fazy pozycji startowych w każdym ustawieniu. Faza zagrywki (break point) oraz faza przyjęcia (side out). Pozycja startowa różni się, ze względu na priorytety w danych momentach. Gdy zagrywamy – priorytetem jest blok-obrona, gdy przyjmujemy – nasza uwaga skupia się na przyjęciu zagrywki oraz wykonanie ataku.
USTAWIENIE PIERWSZE – P1
Faza zagrywki (Break point)
W pierwszym ustawieniu (P1) zagrywa Rozgrywający (w naszym wypadku z numerem 2). Jeszcze przed wykonaniem zagrywki Atakujący zamienia się miejscem pod siatką z Przyjmującym 1. Dzieje się to dlatego, aby zawodnicy mogli w czasie ewentualnego kontrataku grać na swoich nominalnych pozycjach. Równocześnie następuje zamiana Przyjmującego 2 z Libero, żeby ten pierwszy mógł w kontrataku atakować tzw. pipe’a. Rozgrywający po wykonanej zagrywce wbiega do strefy 1. Poniżej wideo z meczu przedstawiające to ustawienie:
Faza przyjęcia (Side out)
Zawodnicy w pierwszej linii to Atakujący (nr 3), Środkowy (nr 10) oraz Przyjmujący 1 (nr 5). W drugiej linii znajdują się Rozgrywający (nr 2), Przyjmujący 2 (nr 11) oraz Libero (nr 1) za Środkowego 2 (który zszedł z boiska po akcji, gdy wykonywał zagrywkę – o tym później). W fazie przyjęcia, w momencie podrzutu piłki do zagrywki przeciwnika Rozgrywający wbiega na pozycję pod siatką (czerwona linia pokazuje ruch rozgrywającego, trójkąt punkt docelowy). Atakujący jest już gotowy do ataku z lewego lub prawego skrzydła (w zależności od strategii zespołu), natomiast Przyjmujący 1 gotowy jest do przyjęcia zagrywki, a następnie ataku ze skrzydła przeciwnego do atakującego. Przyjmujący 2 po przyjęciu zagrywki gotowy jest do ataku z drugiej linii.
Jeśli macie pytania związane z tym wpisem, pytajcie – chętnie odpowiem.
Jest jeszcze pięć ustawień!
Chciałbyś dowiedzieć się więcej?
Zapraszam Cię do zapoznania się z e-bookiem „Zrozumieć siatkówkę”. Dowiesz się z niego:
-> Więcej szczegółów dotyczących ustawień oraz kombinacji ustawień. -> Jak zmieniały się zasady siatkówki na przestrzeni lat? -> Na jakie pozycje podzieleni są gracze na boisku? -> Jakie cele mają gracze na poszczególnych pozycjach? -> Czym są strefy i podstrefy, linia ataku i obrony? -> Czym jest ustawienie początkowe? Zapraszam Cię do e-booka!